“Hạ nhiệt” cho tổ ấm – đâu chỉ có câu chuyện chống nóng

“Hạ nhiệt” cho tổ ấm – đâu chỉ có câu chuyện chống nóng

Những lưu tâm đa chiều từ giải pháp kiến trúc, cách thức bài trí nội thất, sử dụng vật liệu, những chăm chút về mặt cảm giác, cảm xúc… để cho ngôi nhà như mát hơn trong mùa nắng nóng.

 

HÀ MỸ
Nhà thiết kế nội thất

 

 

 

LÀM MÁT QUA THỊ GIÁC

Ngoài những tiêu chuẩn, cách thức hạ nhiệt cho nhà cửa qua kỹ thuật cụ thể, theo tôi cần lưu ý yếu tố làm mát không gian sống qua các thủ pháp thị giác. Các cụ thường nói “nhà sạch thì mát” hoàn toàn có cơ sở thực tiễn. Trong điều kiện đô thị đất chật người đông như hiện nay khó có thể thêm diện tích cho mảng xanh, thậm chí xây mảng tường dày 20 cm cũng không dễ thuyết phục chủ đầu tư vì nhiều người cho rằng như thế là “mất đi” cả tấc đất rồi! Thực tế cách sắp xếp đồ đạc, dùng màu sắc, chất liệu, ánh sáng trang trí và sử dụng thiết bị thiếu tính toán sẽ gây ra cảm giác chật chội. Vì vậy cần lưu ý một số “thủ thuật” sau:

Tránh ngăn chia nhỏ không gian, nếu có thể thì nên sử dụng các loại vách trượt, tủ kết hợp, hoặc dùng những mảng ngăn chia thoáng như khung kính mờ, tấm gỗ cắt CNC, lam song song… để phân định không gian một cách tương đối.

 

Dùng kính thủy (gương) là cách làm đơn giản nhưng hiệu quả để tạo “ảo giác thoáng đãng” về tầm nhìn. Dĩ nhiên, dùng gương cần lưu ý vấn đề an toàn trong sử dụng, nhất là với người già, trẻ em và cả các “chống chỉ định” về phong thủy như không chiếu gương vào đầu giường ngủ, gương trước mặt bàn làm việc…

Cần giảm thiểu ngóc ngách trong bố trí nội thất sao cho tận dụng các nhược điểm lồi lõm của hệ thống cột, dầm… vốn có nhằm giúp bề mặt hoàn thiện trở nên “sạch mắt” hơn. Tăng cường sử dụng móc hoặc giá treo vật dụng, hoặc tạo gian áp mái để cất trữ đồ đạc ít dùng cho gọn nhà, thay vì đặt tất cả lên sàn. Loại giường hộp (có ngăn kéo bên dưới) hoặc tấm nệm gấp xếp sẽ phù hợp trong phòng ngủ nhỏ, nhất là với phòng trẻ em vốn khá bừa bộn và nhiều màu sắc tươi chói dễ gây cảm giác nóng bức.

Hạn chế mua vật dụng cỡ lớn theo kiểu như trong nhà vườn hay biệt thự, ví dụ một bộ giường hoành tráng, một bộ ghế như ván ngựa theo kiểu xưa vốn hợp với nhà rộng nhưng sẽ gặp vấn đề mất tỷ lệ khi đưa vào không gian gian căn hộ nhỏ. Tủ bếp cũng không thể chiếm nhiều không gian được, mà nên làm dạng kết hợp liên hoàn, ví dụ như phần trên tủ bếp có thể kéo thẳng đến trần để làm kho nhỏ, tận dụng không gian tốt hơn

Các màu sắc nhẹ nhàng, trung tính, các vật liệu nhẵn, mờ và sáng sẽ giúp tăng cảm giác dễ chịu thị giác hơn là dùng màu đậm, màu chói và phản quang, vật liệu có hoa văn phức tạp. Nếu có sử dụng thì chỉ nên làm mang tính chất nhấn nhá ở một vài mảng nào đó. Có thể bổ sung loại rèm chống chói giúp ánh sáng rực rỡ bớt xuyên thấu vào phòng, các bề mặt nhận sáng nhiều như mặt bàn ăn, bàn làm việc hay bề mặt drap trải giường nếu cần cũng nên phủ bằng các tấm trải có bề mặt ít phản xạ ánh sáng, họa tiết nhẹ nhàng và màu sắc thuộc nhóm màu lạnh, trung tính, trầm lặng.

TRẦN HỒ NGỌC MINH Kiến trúc sư

HIỆN ĐẠI, TỐI GIẢN VÀ NHIỆT ĐỚI

 

 

Tôi quan sát các xu hướng nhà ở đang được chú ý gần đây và nhận thấy xu hướng hiện đại, tối giản khá được chuộng vì ngày càng chứng tỏ nhiều ưu điểm, trong đó có khả năng giảm nóng, tạo không gian sống thoáng mát nhẹ nhàng. Suy cho cùng thì dù kiểu nhà thế nào vẫn không thể thay thế cảm giác sống trong đó. Nhà đẹp mà nóng bức, nhà trang trí cầu kỳ mà ở không thoải mái thì người ta cũng phải cải tạo, thay đổi để giải quyết các tiện ích môi trường, cho nên mỗi vùng miền đều có kiểu nhà hợp với khí hậu vùng đó, mang kiểu nhà nơi khác đến sẽ phải “cải biên” để phù hợp khí hậu, như nhà Tây là do mấy ông tây du nhập qua, nhưng nó đã được nhiệt đới hóa để mát mẻ và trở thành vốn quý trong lịch sử kiến trúc của chúng ta.


Hạn chế các bề mặt bê tông hóa góp phần giảm tích nhiệt, tăng khả năng làm mát với cây xanh, mặt nước.

Dưới góc độ làm nghề, dù thích kiến trúc hiện đại nhưng tôi vẫn phải “dè chừng” các kiểu bố trí làm cho nhà nóng bức hơn trong điều kiện khí hậu xứ mình. Ví dụ như những ngôi nhà dùng nhiều khối kết cấu đặc gây cản trở đối lưu không khí, như lan can xây gạch kín, thậm chí trổ nhiều cửa nhưng ít mở hoặc lắp nguyên mảng kính cố định (ngại va đập, mưa tạt hoặc cảm giác thiếu an toàn). Việc chia nhiều phòng cũng góp phần cản gió, đồng thời gây cảm giác chật chội và ngăn cách, tạo thêm nhiều bề mặt tích nhiệt và tỏa nhiệt. Một số thiết kế nội thất rất tiện nghi và điệu đà, nhưng khi bố trí nhiều vật dụng và tiện nghi thiết bị máy móc toả nhiệt nhiều. Ngay cả rèm cửa bằng vải dày, bàn ghế nệm cũng đều là các vật tích bụi và cản gió. “Nhà sạch” cần hiểu theo nghĩa đen cũng như nghĩa bóng để môi trường ở trong lành hơn, “dễ thở” hơn.

Tôi để ý hiện nay các không gian “sạch” đều biết chắt lọc các vật liệu, kết cấu, bố trí đồ đạc… sao cho hợp với điều kiện khí hậu. Chủ nghĩa tối thiểu (minimalism) hay phong cách thiền (zen) trong kiến trúc gần đây đang phát triển mạnh chính là xuất phát từ thực tế mong muốn giảm thiểu vật dụng trang trí rườm rà, tạo nhiều khoảng trống để ngôi nhà dễ xoay xở và hô hấp hơn. Phong cách nhà nhiệt đới (tropical house) hiện nay đang được ưa chuộng bởi tính giao hòa với thiên nhiên, giảm hao tốn năng lượng và quay về những giá trị truyền thống. Thậm chí, ngay cả trong những ngôi nhà có phong cách “Âu hóa” thì vẫn có thể sử dụng các giải pháp kiểu nhiệt đới, bởi ưu điểm thông thoáng, nhiều khoảng xanh tự nhiên, thích hợp với môi trường có độ ẩm cao. Màu sắc nhẹ nhàng và vật liệu tự nhiên là hai yếu tố chủ đạo làm nên những khoảng thư giãn trong nhà kiểu nhiệt đới. Không gian hướng nội nhiều hơn, cách lấy sáng gián tiếp để giảm bức xạ, đồ trang trí giản dị và đậm chất thô mộc, phảng phất đâu đó nét Thiền của Đông phương trong không gian hiện đại… là những điểm đáng lưu ý để tạo nên không gian nhiệt đới dịu mát.

ĐỖ THẾ SÁU
Kỹ sư môi trường

 

 

 

KẾT HỢP ĐIỀU HÒA NHÂN TẠO VÀ XỬ LÝ CẤU TRÚC

Làm được ngôi nhà thoáng mát, ít chịu bức xạ gay gắt là điều ai cũng mong muốn từ xưa đến nay. Tuy nhiên lại là điều không dễ, nhất là trong tình hình đô thị đất đai khan hiếm và

môi trường thiếu không khí trong lành, thừa bụi bặm ồn ào. Nhiều gia chủ than rằng thôi đành phải gắn máy lạnh chứ thực sự họ không thích, và đa số đều lo âu rằng khi đó nhà mình sẽ không tốt về môi trường, ảnh hưởng về sức khỏe và tâm lý. Tuy nhiên ngay cả các nước có môi trường xanh sạch hàng đầu thế giới như Singapore cũng xác định rằng dù có thông thoáng tự nhiên tốt đến đâu cũng không thể né tránh hoàn toàn hệ thống điều hòa nhân tạo. Ngược lại, họ sử dụng điều hòa không khí kết hợp với thông thoáng tự nhiên và thanh lọc môi trường hiệu quả. Hơn nữa khi bên ngoài trời nhiệt độ lên cao và oi bức thì dù có mở cửa thoáng đến đâu cũng chỉ… đưa thêm khí nóng vào nhà nhiều hơn mà thôi. Hiện nay các khu resort cao cấp ở nơi thoáng mát hoang sơ, làm nhà kiểu không gian truyền thống nhưng vẫn phải gắn máy lạnh. Do đó, khi nói “nhà nóng bức, ngột ngạt” thì cần có cái nhìn đa chiều về bố trí cấu trúc để giải quyết các vấn đề sau:

– Trong điều kiện đô thị, gió vào nhà sau khi đã đi qua các bề mặt tích nhiệt như đường sá, tường xây, cửa kính… luôn kèm theo hơi nóng tích tụ và phản xạ, khác với gió trong điều kiện nông thôn chủ yếu là thổi qua cây xanh ruộng đồng. Kinh nghiệm nhà theo kiểu truyền thống hay đặt hồ nước phía trước về hướng có gió chủ đạo, hoặc nhà gần bề mặt sông, hồ thì luôn mát mẻ hơn bởi gió từ hơi nước bốc lên.

– Để có đối lưu không khí thì cần các điểm phân tán cuối hướng gió, tránh các khối khí lưu thông thẳng hàng nhau gây ra hiện tượng gió lùa nếu bố trí cửa thẳng hàng trực diện. Do vậy trổ giếng trời, sân sau, cửa trên mái… là cách hữu hiệu để khí nóng tích tụ trong nhà có chỗ bốc lên và thoát ra ngoài. Khi dòng khí được luân chuyển thì không sợ bức bí nữa.

– Chống nóng và thông gió luôn là hai việc song hành nhau. Nếu cách nhiệt không tốt (như tường ngoài xây mỏng, mái lợp ngói hay tôn mà không có khe thông gió, cửa kính mở rộng về hướng nắng gắt…) thì sẽ khiến ngôi nhà dù có gắn máy lạnh mà vẫn tích nhiệt. Sử dụng nhiều vật liệu “ấm áp” như thảm hay gỗ tự nhiên cũng khiến ngôi nhà ở vùng nhiệt đới có thể nóng hơn so với các ngôi nhà ở vùng ôn đới hay hàn đới.

– Cho dù đường sá chung quanh có ồn ào bụi bặm, thì vẫn còn những thời điểm được thoáng đãng (như sáng sớm, đêm khuya) có thể mở cửa để giúp đối lưu không khí trong và ngoài nhà tốt hơn, chứ không phải gắn máy lạnh là đóng kín cửa 24/24. Những loại máy lạnh mới hiện nay có hệ thống lọc không khí, kháng khuẩn sẽ khá hữu dụng nếu bố trí hợp lý, khi kết hợp với cây xanh ngăn bụi, quạt hút, giếng trời… cải thiện không khí trong nhà rất hiệu quả. Nên có khoảng đệm bên ngoài phòng (nhất là với phòng sát mặt ngoài nhà nóng bức) để tránh sự chênh lệch nhiệt độ đột ngột khi ra vào.

Thực hiện: KTS LÊ HUY
Ảnh: THÁI KHƯƠNG

Có thể bạn thích

Bàn Tròn 0 Comments

Chuyện về mùa mưa

NGUYỄN VĂN MINH KIẾN TRÚC SƯ KTNĐ – Tôi thấy rằng, một ngôi nhà dù có thể dùng vật liệu và hình thức xử lý đồng nhất nhưng với các

Bàn Tròn 0 Comments

Chọn và trang trí với đồ thủ công mỹ nghệ

KTNĐ – Bản thân đồ thủ công mỹ nghệ luôn chứa đựng nét đẹp và sự tinh xảo, giá trị vật chất lẫn tinh thần không hề ít, thậm chí

Bàn Tròn 0 Comments

Thiết kế vườn và hồ cho nhà ở

KTNĐ – Thử tưởng tượng, những không gian ở chốn đô thị sẽ khô cứng và ngột ngạt biết chừng nào nếu thiếu vắng bóng dáng cây xanh. Và khi

0 Comments

Chưa có phản hồi nào!

You can be first to comment this post!